BR23791322. Жетекшісі: Балгабаев Н.Н. (2025)

• ҚР СРИМ БНҚ

Бағдарламаның атауы: «ҚР су қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін су ресурстарын сақтаудың, молықтырудың және тиімді бөлістірудің ғылыми-техникалық қамтамасыздығы» (2025 жылға арналған 254 «Су ресурстарын тиімді басқару» бюджеттік бағдарламасы бойынша ҚР Су ресурстары және ирригация министрлігінің бағдарламалық-нысаналы қаржыландыруы).

Мақсаты: Қазақстан Республикасының су қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін жыл сайын жаңартылатын су ресурстарын барлық су шаруашылығы бассейндері бойынша тиімді бөлістіру.

Ғылыми бағыт: Экология, қоршаған орта және табиғатты ұтымды пайдалану (Су ресурстары).

Қоса орындаушы ұйымдар:

  • «География және су қауіпсіздігі институты» АҚ;
  • «У.М. Ахмедсафин атындағы гидрогеология және геоэкология институты» ЖШС;
  • «Ұлттық ғарыштық зерттеулер мен технологиялар орталығы» АҚ.

Негізгі нәтижелер (2024-2025 жж.):

  1. ҚР сушаруашылық бассейндері бойынша жер беті және жаңартылатын жерасты су ресурстарының болуын бағалау және болжау бойынша ұсынымдар жасалды.
  2. Өңірлердің ерекшеліктерін ескере отырып, су ресурстарын тиімді пайдалану және су қауіпсіздігін қамтамасыз ету бойынша ұсынымдар әзірленді.
  3. Перспективті суармалы жерлердің өсуін ғарыштық және жерүсті мониторингі негізінде ақпараттық қамтамасыз ету жолдары ұсынылды.
  4. Суды үнемдеу технологияларын (субирригация, суларды араластыру) пайдаланудың және суды есепке алуды цифрландырудың әдістемелік негіздері жасалды.
  5. Су ресурстары сапасының суармалы жерлердің мелиоративтік жағдайына әсерін бағалау әдістемесі әзірленді.

Интеллектуалдық меншік (Патенттер):

  • «Суару каналдарының ағын қондырғыларын үздіксіз қуаттандыру жүйесі» (№10761, 20.06.2025 ж.);
  • «Дренажды – ағынды суларды қайта пайдалануға арналған тәсілмен құрылғы» (№11082, 05.09.2025 ж.);
  • «Дренаждық-қашыртқы суын қайта пайдалану тәсілі» (№11165, 19.09.2025 ж.);
  • «Су деңгейін өлшеудің цифрлық модулі» (Патентке өтінім №2025/1275.2).

Жарияланымдар: Бағдарлама аясында 2025 жылы халықаралық және отандық (ҒЖБССҚЕК ұсынған) ғылыми басылымдарда, соның ішінде «Ғылым және білім», «География и водные ресурсы», «Гидрометрология и экология» журналдарында бірқатар мақалалар жарияланды.

ҒЗЖ орындаудың күнтізбелік жоспарына сәйкес барлық жұмыстар толық көлемде орындалды. 2025 жылға арналған жылдық есеп МемСТ 7.32-2017 талаптарына сәйкес тіркелді (Тіркеу нөмірі № 0225РК00647).